پژوهشگران با استفاده از هوش مصنوعی آگاه از قوانین فیزیک، برای نخستین بار توانستند سرعت جریان مایع در سیستم گلیمفاتیک مغز را از دادههای MRI استخراج کنند.
یک مطالعه جدید در JNeurosci نشان میدهد تجمع سریعتر پروتئین تاو در مغز سالمندان بدون نقص شناختی با بدتر شدن علائم افسردگی مرتبط است؛ افسردگی در سالمندی میتواند هشدار زودهنگام آلزایمر باشد.
پژوهشگران دانشگاه باسل به سرپرستی پروفسور الکس شیر، دو جمعیت نورونی در ساقه مغز موشها شناسایی کردهاند که “فشار خواب (Sleep drive)” را تنظیم میکنند. این نورونهای “گابائرژیک” و “سروتونرژیک” در طول بیداری طولانیمدت بهتدریج فعالتر شده و پس از شروع خواب کاهش فعالیت نشان میدهند.
پژوهشی جدید نشان میدهد با افزایش سن، افراد جزئیات کمتری از خاطرات خود به یاد میآورند و بیشتر به تصویر کلی و دانش عمومی تکیه میکنند؛ تغییری که لزوماً به معنای ضعف حافظه نیست.
مطالعه جدید با اسکن مغز ۶۰ بزرگسال نشان داد افراد اوتیستیک گیرندههای دوپامین D۲ بیشتری دارند و این دوپامین بر ارتباطات مغزی آنها متفاوت از افراد غیراوتیستیک تأثیر میگذارد. این یافته، درک جدیدی از زیستشناسی اوتیسم و ارتباط آن با ADHD ارائه میدهد.
مطالعهای روی نزدیک به ۶۵ هزار نفر، ارتباط میان مصرف کمتر قند در سالهای ابتدایی زندگی و کاهش خطر زوال عقل در آینده را بررسی کرده است. نتایج نشان میدهد افرادی که در دوران بارداری و دو سال نخست زندگی قند کمتری دریافت کردهاند، کمتر به زوال عقل مبتلا شدهاند.
پژوهش جدید دانشمندان نشان میدهد الیگودندروسیتها، سلولهای مغزی مسئول تولید میلین، ممکن است با افزایش سن دچار اختلال شوند و در افت تواناییهای شناختی نقش داشته باشند. این یافته میتواند مسیرهای جدیدی برای مقابله با کاهش شناختی در دوران سالمندی ارائه دهد.
یک مطالعه جدید دانشگاه ایلینوی در شیکاگو (UIC) به سرپرستی کریستا وارادی، استاد علوم حرکتی و تغذیه، نشان داد که تغذیه با محدودیت زمانی میتواند برای کنترل قند خون در این جمعیت هم ایمن و هم مؤثر باشد.
پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا ساندیگو با استفاده از یادگیری ماشین، موفق به رمزگشایی «آغازگر» (Initiator) شدهاند؛ منطقهای کلیدی در DNA که بیان ژن را کنترل میکند.
مصرف منظم ویتامین C ممکن است به مقدار جزئی علائم سرماخوردگی را کاهش دهد، اما شواهد علمی از آن به عنوان یک روش عمومی برای پیشگیری از سرماخوردگی پشتیبانی نمیکنند.
با سندار شدن مغز، سلولهای ایمنی آن ممکن است در پاکسازی ضایعات و کنترل پاسخهای آزاردهنده و بالقوه مضر، کارایی کمتری پیدا کنند. پژوهشگران دانشکده پزشکی آیکان در مونتسایای، نقشی را برای TIMP2 (پروتئینی مرتبط با دوران جوانی) در کمک به میکروگلیاها (سلولهای ایمنی بومی مغز) برای حفظ عملکرد سالمتر شناسایی کردهاند.
یک ترکیب کاملاً طبیعی موجود در کلم بروکلی به عنوان گزینهای احتمالی برای درمان بیماری «آتاکسی فریدریش» (Friedreich ataxia) — نوعی بیماری نادر سیستم عصبی — در حال بررسی است. تحقیقات دانشگاه سوینبرن نشان میدهد این ترکیب میتواند روی فرایندهای زیستیِ دخیل در این بیماری تأثیر بگذارد.
پژوهشگران نشان دادند که کورکومین (ماده مؤثر زردچوبه) میتواند آسیبهای عروقی ناشی از دیابت نوع ۱ را در موشها کاهش دهد. در این مطالعه، موشهای دیابتی که به مدت یک ماه کورکومین دریافت کردند، دارای عروق خونی سالمتر، کاهش التهاب و بازگشت فعالیت طبیعی کلسیم در مقایسه با گروه کنترل بودند.
مطالعهای در مجله Neuron نشان میدهد سلولهای ایمنی مغز انسان (میکروگلیا) برای بلوغ به ۴ تا ۸ سال زمان نیاز دارند (در موشها فقط ۳ هفته). این کندی ناشی از ژن SRGAP2 است که در میکروگلیاها ۱۰ برابر فعالتر از نورونهاست. این هماهنگی زمانی میتواند کلید تواناییهای شناختی انسان و درک بیماریهای عصبی باشد.
مطالعهای در دانشگاه میزوری نشان میدهد که داشتن یک روتین قابل پیشبینی با کمک به بدن برای حفظ ریتم و زمانبندی خود، از سلامت جسمی و روحی پشتیبانی میکند. پژوهشگران به جای تمرکز صرف بر روی خواب، الگوی گستردهتری از فعالیتها را که در طول کل روز انجام میشوند بررسی کردند.
محققان در مطالعهای که در مجمع FENS 2026 ارائه شد، دریافتند که چندزبانی ممکن است با الگوهای ارتباطی جوانتر مغز همراه باشد. آنها یک «ساعت پیری مغز» ساختند و دریافتند که مغز افرادی که به دو زبان صحبت میکردند، حدود ۶ سال جوانتر از تکزبانها به نظر میرسید.
پژوهشگران دریافتند که تغییرات طبیعی در سطح هوشیاری میتواند بهطور موقت هیپوکامپ را تغییر داده و مدارهای حافظه آن را برای دریافت اطلاعات جدید پذیراتر کند. این یافتهها نشان میدهند که شکلگیری حافظه تنها به اتفاقاتی که برای ما میافتد بستگی ندارد، بلکه به وضعیت مغز در همان لحظه دقیق نیز وابسته است.
پژوهشگران دانشگاه پکن و آکادمی علوم چین، تراشهای توسعه دادهاند که قادر است سطح چینوچروکدار مغز را در کمتر از ۱۰ میلیثانیه بازسازی کند؛ سرعتی قابلمقایسه با عملکرد مغز انسان.
پژوهشی که در مجله PLOS Biology توسط محققان دانشکده پزشکی آلبرت اینشتین منتشر شده، نشان میدهد که برخی خاطرات دوران نوجوانی از بین نمیروند، بلکه مغز آنها را بهطور موقت در ناحیهای به نام قشر پسسرین (RSP) قفل میکند.
مطالعه جدیدی که در نشریه Nature Metabolism منتشر شده، نشان میدهد که کاهش سطح اکسیژن (هیپوکسیدرمانی) میتواند به درمان بیماریهای ناشی از نقص در میتوکندری کمک کند.
