گرمای تابستان بیداد میکند و مردم احتمالاً برای خنک شدن در مناطق گرمسیر، درجه کولرهای گازی (AC) خود را از دمای ایدهآل تغییر میدهند. اگرچه این کار یک راهکار سریع و ساده به نظر میرسد، اما فرآیند پیچیدهای در داخل واحد کولر گازی در جریان است؛ یعنی همانجایی که «قانون ۳ دقیقه» وارد عمل میشود. این قانون به قطعات کولر گازی و نحوه عملکرد آنها در طول کارکرد عادی دستگاه مربوط میشود. اما قانون ۳ دقیقه در کولرهای گازی چیست؟ با اِروتِک همراه باشید.
«قانون ۳ دقیقه» رفتار کنترلی کمپرسور را توصیف میکند که در سیستمهای سرمایش و گرمایش (HVAC) تعبیه شده است. این سیستم کنترلی، زمان روشن شدن مجدد (ریاستارت) کولر گازی را پس از خاموش شدن آن تعیین میکند که معمولاً حدود ۳ تا ۵ دقیقه است. این سیستمها عملکرد کمپرسور را از طریق چرخههای زمانبندیشدهای مدیریت میکنند که به درخواست ترموستات متصل است. این فرآیند شامل اعمال محدودیتهای مشخص بر روی سرعت روشن و خاموش شدن کمپرسور است، به جای اینکه صرفاً تعداد ثابتی از چرخهها را ردیابی کند.
دلیل این فاصله زمانی ۳ دقیقهای، جلوگیری از روشن شدن بیش از حد سریع سیستم بلافاصله پس از خاموش شدن آن است. بدون این قانون، واحد کولر گازی با تناوب بسیار بالایی روشن و خاموش میشود (اورلود یا سایکلینگ شدید) که این امر فشار مکانیکی زیادی به سیستم وارد کرده و بازدهی عملیاتی دستگاه را کاهش میدهد. کولرهای گازی همین حالا هم با برخی مشکلات رایج دستوپنجه نرم میکنند و دستگاهی که بیش از حد روشن و خاموش شود، میتواند باعث شود خانه شما در عین خنک بودن، همزمان حس شرجی و رطوبت داشته باشد. در کمترین حالت، این اتفاق میتواند باعث ناپایداری و تفاوت دما از یک اتاق به اتاق دیگر شود.
درون کمپرسورهای کولر گازی و راهکارهای جایگزین
کمپرسور، قطعه اصلی سیستم تهویه مطبوع است و مسئولیت به گردش درآوردن گاز مبرد (سرمازا) در کل دستگاه را بر عهده دارد. این کار طی فرآیندی انجام میشود که در آن، گاز مبردِ کمفشار به حالت پرفشار کمپرس (فشرده) میشود؛ امری که اجازه میدهد گرما از طریق کویل کندانسور دفع شود. وقتی این اتفاق میافتد، مبرد دوباره به چرخه داخل ساختمان بازمیگردد و با بیرون کشیدن گرما، اجازه میدهد هوای خنک در خانه به گردش درآید. به دلیل ماهیت این کار، اثربخشی کمپرسور مستقیماً بر میزان کارایی و بازدهی کل دستگاه تأثیر میگذارد.
در مقابل، کولرهای تبخیری (Evaporative coolers) که به عنوان کولر آبی (Swamp coolers) نیز شناخته میشوند، به جای فشردهسازی مبتنی بر مبرد، از تبخیر آب استفاده میکنند. این سیستمها طی فرآیندی کار میکنند که در آن، پوشالها یا پدهای آغشته به آب، هوای بیرونی را که از روی آنها عبور میکند خنک میسازند و سپس آن هوا به داخل خانه کشیده میشود. برخلاف کمپرسورهای کولر گازی که به یک برنامه زمانبندیشده برای روشن شدن مجدد متکی هستند، کولرهای تبخیری هوای تازه را به صورت مداوم وارد میکنند. این دستگاهها معمولاً از نظر مصرف انرژی بهینهتر هستند، اگرچه برای کارایی لازم به تأمین مداوم آب نیاز دارند. آنها همچنین معمولاً در آبوهوای خشک بهترین عملکرد را دارند.
پمپهای حرارتی/کولرهای جذبی (Absorption heat pumps/coolers) نیز برای تأمین هوای خنک از کمپرسور استفاده نمیکنند، هرچند این فناوری معمولاً در محیطهای بزرگ مسکونی یا تجاری نصب میشود. این سیستمها از چرخهای بهره میبرند که در آن، یک منبع حرارتی مانند گاز طبیعی، فرآیند آمونیاک-آب را برای انتقال گرما به حرکت درمیآورد. سپس یک پمپ کممصرف، این محلول را به گردش درآورده و چرخه را مجدداً راهاندازی میکند. این امر به محیط اجازه میدهد تا همزمان با انتقال گرما به بیرون، خنک شود.
منبع: Slashgear
