زندگی در جامعه مدرن و ردیابی نشدن به هیچ شکلی، عملاً غیرممکن است. وبسایتها شما را ردیابی میکنند، اپلیکیشنهایی که هر روز به آنها نیاز دارید و استفاده میکنید میتوانند بدترین ناقضان حریم خصوصی باشند و دستگاههایی که از آنها استفاده میکنید نیز در حال جاسوسی از شما هستند. حتی اگر گوشی خود را خاموش کنید و بیرون بروید، ممکن است تحت نظر دوربینهای گسترده باشید که شاید در محله شما نصب شده باشند. ما میدانیم که دستگاههای ردیاب همیشه، هر روز و در اطراف تکتک ما حضور دارند؛ اما گاهی اوقات شما اصلاً در وهله اول متوجه نمیشوید که یک دستگاه توانایی ردیابی شما را دارد!
البته برای اینکه کمی از فضای بزرگنمایی فاصله بگیریم، قصد نداریم شما را طوری بترسانیم که فکر کنید توستر هوشمندتان معادل تلهاسکرین (نمایشگرهای جاسوسی) در رمان «۱۹۸۴» است. در بسیاری از مواقع، ردیابی اجتنابناپذیر و حتی بیضرر است. بیشتر دستگاههای الکترونیکی که به اینترنت متصل هستند و بهروزرسانی دریافت میکنند، برای کمک به سازنده جهت رفع باگها و بهینهسازی عملکرد، به دادههای سنجش از راه دور (تلمتری) پایه نیاز دارند. با در نظر گرفتن این موضوع، در ادامه پنج دستگاه فناوری روزمره معرفی میشوند که ممکن است فعالیتهای شما را — چه خوب و چه بد — ردیابی کنند. با اِروتِک همراه باشید.
۱. روترهای وایفای (Wi-Fi Routers)
در سالهای اخیر، عناوین خبری ترسناکی دیدهایم مبنی بر اینکه میتوان از روترهای وایفای مانند سونار (ردیاب صوتی) برای «دیدن» داخل ساختمانها استفاده کرد. متأسفانه این یک مبالغه نیست. یک روتر وایفای را میتوان برای نقشهبرداری از محیط اطرافش به کار گرفت. این فناوری چنان حساس است که تئوریها نشان میدهند میتواند طرز راه رفتن یک فرد و احتمالاً حتی نفس کشیدن او را، حتی در اتاقی دیگر، ردیابی کند.
| آیا روترهای وایفای میتوانند حرکت را در خانه شما تشخیص دهند؟! |
بدتر از آن این است که یک فرد مخرّب حتی نیازی به هک کردن شبکه یا خرید یک ابزار تحلیل فرکانس ۱۰,۰۰۰ دلاری برای این کار ندارد؛ آنها فقط به یک گوشی هوشمند ارزانقیمت نیاز دارند که در نزدیکی آن شبکه قرار بگیرد. قربانیان نیز هرگز متوجه نخواهند شد که چه زمانی در حال ردیابی هستند و هرچه دستگاههای بیشتری داشته باشند، این ردیابی دقیقتر میشود. ما از قبل نگران نظارت گسترده از طریق دوربینها بودهایم، اما حالا تصور کنید هزاران هزار شبکه وایفای در هر نقطه به یک ابزار ردیابی با دیدِ اشعه ایکس تبدیل شوند.
حالا زمان نگاهی واقعبینانه است. ما دیدهایم که این ایده در تئوری کار میکند، اما تاکنون هیچ مورد مستندی پیدا نکردهایم که از این روش سوءاستفاده شده باشد. قطعاً روندهای نگرانکنندهای در این مسیر وجود دارد؛ مانند پروندههای دادگاهی که استدلال میکنند مقامات باید بتوانند شما را از طریق موقعیت مکانی مبتنی بر وایفای ردیابی کنند، یا دستگاههای مصرفی ساختهشده توسط شرکتهای مشکوک که به قابلیت تشخیص حرکت از طریق وایفای میبالند. در نقطه مقابل، بخش زیادی از تحقیقات پیرامون سنجش وایفای روی کاربردهای بالقوه خوب تمرکز دارد. برای همه ما احتمالاً خوشایند خواهد بود اگر از شبکه وایفای مادربزرگمان استفاده شود تا در صورت زمین خوردن او، به ما هشدار دهد. برای کاهش خطراتِ کاربردهای ناخوشایند این فناوری، شاید بتوان دادههای واقعی را با اطلاعات ساختگی مخدوش کرد تا ردیابی ناممکن شود.
۲. تلویزیونهای هوشمند (Smart TVs)
بیایید حاشیه نرویم: تلویزیون هوشمند شما میتواند در حال جاسوسی از شما باشد. این چیزی است که بیشتر مردم هرگز به آن فکر نمیکنند، اما در عین حال، کاملاً هم غیرمنتظره نیست. شرکتهای فناوری از بزرگترین ناقضان حریم خصوصی هستند. چرا آنها نباید از صفحه نمایش بزرگی که در اتاق نشیمن شما — یعنی کانون فعالیتهای خانهتان — قرار دارد استفاده کنند و رفتارهای آن را زیر نظر نگیرند؟ مؤسسه «کانسیومر ریپورتس» (Consumer Reports) توضیح میدهد که تلویزیونهای هوشمند چگونه از فناوری ACR (تشخیص خودکار محتوا) برای ردیابی شما استفاده میکنند. به زبان ساده، ACR آنچه را که تماشا میکنید «دید میزند»، آن اطلاعات را جمعآوری و تحلیل میکند و سپس از آن برای پیشنهاد محتوای بعدی استفاده مینماید. آن مقاله کانسیومر ریپورتس همچنین راهنمایی برای غیرفعال کردن ACR در بیشتر برندهای بزرگ تلویزیون دارد.
در گذشته، ما دیدهایم که شرکتها کارهای ترسناک مختلفی با تلویزیونهای هوشمند انجام دادهاند. یک بار مچ سامسونگ گرفته شد در حالیکه در بندهای خود آورده بود دادههای شخصی شما را که هیچ ارتباطی به درخواست فرمان صوتیتان ندارد، از طریق میکروفون جمعآوری میکند (این بند از آن زمان از سیاست حریم خصوصی سامسونگ حذف شده است). همچنین فناوری به شدت پادآرمانشهریِ UAB (بیکن صوتی منحصربهفرد) وجود داشت که به تبلیغکنندگان اجازه میداد با ارسال صداهای اولتراسونیک غیرقابلشنیدن به گوشیهای هوشمند نزدیک، بفهمند دقیقاً چه کسی در حال تماشای تبلیغات آنهاست. غرض اینکه شرکتهای فناوری قبلاً به کارهای نگرانکنندهای تن دادهاند و ممکن است دوباره این کار را امتحان کنند.
با این حال، منظور ما این نیست که پنل اولد شیک خود را به نفع یک تلویزیون قدیمی لامپ تصویری دور بیندازید. فقط کافی است کمی امنیت دیجیتال را رعایت کنید. به تنظیمات تلویزیون هوشمند خود بروید و بخش تحلیلها (Analytics) و ACR را غیرفعال کنید؛ قابلیتهایی را که هرگز استفاده نمیکنید (مانند میکروفون برای فرمانهای صوتی) خاموش کنید؛ و در صورت امکان یاد بگیرید چگونه تبلیغات را روی تلویزیون خود غیرفعال کنید. اگر تمام تماشای خود را از طریق یک اندروید باکس یا دستگاه استریم انجام میدهید، حتی میتوانید تلویزیون هوشمند را به طور کامل از وایفای قطع کنید، چرا که دستگاه استریم تنها چیزی است که نیاز به اتصال دارد.
۳. عینکهای هوشمند (Smart Glasses)
عینکهای هوشمند مجهز به دوربین، روشی جذاب برای فیلمبرداری بدون نیاز به دست به نظر میرسند، مگر زمانی که به افراد بیمار اجازه دهند مخفیانه از دیگران در اماکن عمومی فیلم بگیرند. البته موضوع فقط افراد خرابکار نیستند که از این عینکها برای اهداف ناپسند استفاده میکنند — بلکه خود شرکتها، مانند متا، مطرح هستند. آنها آنقدر که به فیلمبرداری از خود شما (به عنوان کاربر) اهمیت میدهند، نگران فیلمبرداری از دیگران نیستند.
«بنیاد مرزهای الکترونیک» (EFF) گزارش میدهد که عینکهای هوشمند متا به طور خاص هیچ عملکرد کاملاً آفلاینی ندارند. چتهای صوتی هوش مصنوعی و ضبطهای رسانهای به فضای ابری پمپ میشوند و در برخی موارد ممکن است کارمندان برای آموزش هوش مصنوعی روی آنها یادداشتگذاری کنند. بر اساس تحقیقات نشریه Svenska Dagbladet، به نظر میرسد کاربران همیشه کنترل آنچه ضبط و آپلود میشود را در دست ندارند. تصور کنید با عینک وارد یک مکان میشوید — در حالی که دکمه ضبط را نزدهاید — و فردی در آن سوی دنیا کل ماجرا را تماشا میکند! یکی از کارکنانی که در گزارش مذکور از او نقلقول شده، گفته است چیزهایی که آنها بهطور روزانه میبینند میتواند «رسواییهای عظیمی» به بار آورد!
اگرچه ممکن است فکر کنید همین خطر حریم خصوصی در مورد گوشیهای هوشمند نیز صدق میکند، اما یادآوری این نکته مهم است که گوشی هوشمند روی صورت شما نمینشیند و چه از دوربین استفاده کنید و چه نکنید، رو به محیط اطرافتان نشانه نرفته است. عینکهای هوشمند ذاتاً کلاس جدیدی از ریسک حریم خصوصی را معرفی میکنند. با توجه به اینکه متا به خاطر تمام موارد ذکر شده تا خرخره درگیر یک دادخواست بزرگ است، میتوان گفت این تنها دستگاهی در این لیست است که بیشتر افراد باید بهطور کامل از خرید آن خودداری کنند.
۴. دوربینهای زنگ در (Doorbell Cameras)
نمیتوان مزایای دوربین زنگ در را کتمان کرد. شما میتوانید ببینید چه کسی پشت درِ خانه شماست — حتی زمانی که در خانه نیستید — که این یک اقدام امنیتی، وسیلهای برای دوری از مهمانان ناخوانده و راهی برای زیر نظر داشتن هر کسی است که وارد محدوده ملک شما میشود. با این حال، همانطور که حدس میزنید، داشتن دوربینی در خانه شما که متعلق به یک شرکت فناوری است، مستلزم این اعتماد است که فقط شما قادر به دیدن تصاویر خواهید بود. ما فقط به صورت بیاساس ایجاد وحشت نمیکنیم؛ شرکت «رینگ» (Ring) — یکی از محبوبترین سازندگان دوربین زنگ در در ایالات متحده — توسط کمیسیون تجارت فدرال (FTC) متهم به جاسوسی از کاربران بدون رضایت آنها شد!
همچنین در سالهای اخیر نگرانیهای فزایندهای وجود داشته مبنی بر اینکه دوربینهای رینگ متعلق به همسایگانتان در حال ردیابی و نظارت بر شما هستند. همه ما آن آدم بداخلاق محله را میشناسیم که زندگی را در جلسات ساختمان به کام همه تلخ میکند، کسی که نصف روزش را با پرده عقبزده میگذراند. اکنون آن فرد بداخلاق دوربینی دارد که حتی زمانی که او خواب است روشن است!
باز هم میگوییم، ما لزوماً توصیه به دور انداختن دوربین رینگ نمیکنیم. در عوض، به تنظیمات بروید و چند گزینه را تغییر دهید. برخی از مواردی که ذکر کردیم — مانند قابلیت Ring Neighbors (همسایگان رینگ) — را میتوان بهطور کامل غیرفعال کرد. البته رینگ تنها شرکت موجود در بازار نیست که این دوربینهای زنگ در را میسازد و فرقی نمیکند از چه برندی استفاده میکنید؛ تنظیمات حریم خصوصی را تا جایی که میتوانید محدود کنید و مراقب هر دستگاه مجهز به دوربینی که به صورت ۲۴ ساعته در پسزمینه فیلمبرداری میکند، باشید.
۵. دستگاههای خانه هوشمند (Smart Home Devices)
هنگامی که به کنترل کردن چراغها به صورت کلامی و از طریق دستیار هوش مصنوعی گوشی خود عادت کنید، بازگشت به روزگاران قدیم و بلند شدن از روی مبل برای روشن کردن دستی چراغها برایتان دردناک خواهد بود. اکنون میتوانید خانه خود را با ارتشی از دستگاههای هوشمند پر کنید که امنیت و راحتی بیشتری را با قیمتی مناسب فراهم میکنند. بار دیگر، این یادآوری ملایم را تکرار میکنیم که این دستگاههای فناوری توسط شرکتهایی ساخته شدهاند که ممکن است به حریم خصوصی شما احترام نگذارند یا حتی به سیاستهای حریم خصوصی خودشان هم پایبند نباشند. شواهد زیادی وجود دارد که نشان میدهد آنها بهطور مداوم در حال گوش دادن، جمعآوری اطلاعات و پتانسیلِ به اشتراکگذاری آن هستند. و اگر هم گوش ندهند، خود این دستگاهها ممکن است در برابر هکرها آسیبپذیر باشند.
در قدم اول باید بگوییم از عقل سلیم استفاده کنید. به عنوان مثال، یک دوربین داخلی را در اتاق خواب خود قرار ندهید و مراقب باشید از چه برندهایی خرید میکنید. کافی است نام سازنده یک دستگاه را همراه با کلمات کلیدی مانند «آسیبپذیریهای امنیتی» در گوگل جستجو کنید تا به سرعت مواردی را که باید از آنها دوری کنید، بیابید. اشتباهات رایج وایفای مانند استفاده از رمزگذاریهای ضعیف و قدیمی را برای شبکه خانگی خود مرتکب نشوید، چرا که وایفای سنگ بنای خانه هوشمند شماست. استفاده از برخی دستگاههای «غیر هوشمند» (ساده)، مانند یک قفل در ورودی سنتی را مد نظر قرار دهید تا سطح حملات هکری را محدود کنید.
در حقیقت، بیشتر این کارها اقدامات امنیتی پایهای هستند که به هر حال باید روی رایانه شخصی و گوشی هوشمند خود نیز انجام دهید؛ کارهایی مانند انتخاب رمزهای عبور قوی برای پلتفرمهای خانه هوشمند (مثل گوگل هوم) و بهروز نگه داشتن تمامی دستگاهها به آخرین نسخه نرمافزاری. هکرها عاشق لقمههای آماده و بیدردسر هستند، بنابراین حتی انجام دادن این حداقلها، شما را به هدفی بسیار کمارزشتر و سختتر برای آنها تبدیل میکند.
منبع: Slashgear
