چرا تلویزیون‌ها از نمایشگر امولد استفاده نمی‌کنند اما گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کنند؟

نمی‌توان منکر شد که نمایشگر گوشی‌های هوشمند امروزی به لطف استفاده از فناوری امولد، به‌معنای واقعی کلمه خیره‌کننده هستند. اما اگر این فناوری تا این حد فوق‌العاده است، پس چرا تلویزیون‌ها همچنان روی همان اولد معمولی مانده است؟ شاید شنیده باشید که تلویزیون‌ها از فناوری‌هایی مانند WOLED یا QD-OLED استفاده می‌کنند، اما هیچ‌کدام از آن‌ها هرگز با برچسب امولد (AMOLED) معرفی نمی‌شوند. برای آشنایی بیشتر با دلیل این موضوع با اِروتِک همراه باشید.

البته این بدان معنا نیست که تلویزیون شما از فناوری کاملاً متفاوتی استفاده می‌کند؛ چرا که تلویزیون‌ها نیز همچنان از ماتریس فعال بهره می‌برند و در نتیجه، از نظر فنی در باطن خود یک نوع امولد هستند. موضوع فقط این است که تلویزیون‌ها از همان فرمول و دستورالعمل ساخت گوشی‌ها استفاده نمی‌کنند، و این مسئله چند دلیل بسیار خوب دارد.

در وهله اول، درک این نکته مهم است که چه چیزی امولدها را منحصربه‌فرد می‌کند. این نمایشگرها همچنان همان اولد هستند، با این تفاوت که در فرآیند کارکرد امولدها، تکنولوژی صفحه با «ماتریس فعال» بار اصلی کار را به دوش می‌کشد. ماتریس فعال به شبکه‌ای از ترانزیستورهای فیلم‌نازک یا همان TFTها اشاره دارد که پشت صفحه نمایش قرار می‌گیرند. وظیفه آن‌ها این است که به هر پیکسلِ مجزا، سوئیچ مخصوص به خودش را اختصاص دهند؛ این کار با دادن یک یا دو ترانزیستور به هر پیکسل، به همراه یک خازن برای نگهداری شارژ الکتریکی انجام می‌شود. هدف نهایی این است که تصویر واضح‌تر و با نرخ پاسخ‌دهی سریع‌تری به چشم بیاید.

با این حال، راه‌اندازی این پیکسل‌های خودنورده (Self-lit) نسبت به آنچه ترانزیستورهای قدیمی‌تر قادر به تامینش بودند، به جریان الکتریکی پایدارتر و قوی‌تری نیاز دارد. بنابراین برای کمک به این موضوع، رمپ یا بخش پشتی (Backplane) فناوری امولد در گوشی‌ها به یک فرآیند ترانزیستوری به نام LTPS (سیلیکون پلی‌کریستالی با دمای پایین) متکی است. اکنون، در حالی‌که LTPS روی نمایشگرهای کوچک‌تر به‌خوبی کار می‌کند، به دلیل پیچیدگی‌هایش قابلیت تعمیم و پیاده‌سازی راحت روی نمایشگرهای بزرگ‌تر را ندارد. بنابراین وقتی همه این‌ها را کنار هم بگذارید، می‌بینید همان چیزی که باعث درخشش صفحه نمایش گوشی می‌شود، دقیقاً همان عاملی است که مانع بزرگ شدن آن تا ابعاد یک تلویزیون می‌گردد.

بزرگ شدن ابعاد، فرمول ساخت را خراب می‌کند!

مسئله این است که فناوری اولد به خودی خود و به دلیل وجود تمام آن مواد ارگانیکی که در داخلش قرار داده شده، به اندازه کافی ظریف و حساس هست. این مواد به‌راحتی بر اثر آلودگی و رطوبت آسیب می‌بینند. در واقع، حتی یک اشتباه کوچک در طول فرآیند تولید می‌تواند کل پنل را بلااستفاده کند. این فاکتورهای ریسک، زمانی که پنل تا ابعاد بزرگی مثل ۶۵ اینچ کشیده می‌شود، چندین برابر شده و احتمال بروز نقایص تولیدی را به شدت افزایش می‌دهند.

اگرچه تلویزیون‌ها از آن نوع ساختار امولد که در گوشی‌ها وجود دارد استفاده نمی‌کنند، اما این لزوماً اتفاق بدی نیست. تلویزیون‌ها مسیر تکاملی خود را طی کرده‌اند و برای دستیابی به تصویری شفاف و رنگارنگ، به فناوری‌های متفاوتی تکیه دارند. گوشی‌ها همچنان از آن لایه پشتی LTPS استفاده می‌کنند، اما صفحه‌نمایش‌های بزرگ‌تر به لایه پشتی متفاوتی روی آورده‌اند که بر پایه «نیمه‌هادی‌های اکسیدی» ساخته شده است.

گوشی‌ها رنگ را با چیدن سه ماده براق و مجزا (یکی برای قرمز، یکی برای سبز و یکی برای آبی) ایجاد می‌کنند. با این حال، تولید محصولی با این روش در ابعاد تلویزیون یک دردسر بزرگ است. بنابراین، سازندگان نمایشگر روش‌های متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. بیایید به دو مورد از آن‌ها نگاهی بیندازیم.

راهکارهایی برای حل این مشکل

۱. فناوری WOLED (متعلق به ال‌جی):

شرکت ال‌جی به فناوری WOLED رسیده است که در واقع همان OLED سفید به همراه فیلترهای رنگی است. لایه OLED در این پنل‌ها فقط نور سفید تولید می‌کند. سپس فیلترهای رنگی در مسیر نور، این رنگ سفید را (با فیلتر کردن سایر رنگ‌ها) به قرمز، سبز و آبی تغییر می‌دهند؛ با این کار نیاز به پيکسل‌های رنگی مجزا برای هر رنگ عملاً از بین می‌رود.

فیلترینگ مذکور با استفاده از رزین‌های رنگی انجام می‌شود. در اینجا یک ساب‌پیکسل (زیرپیکسل) چهارم به رنگ سفید نیز وارد بازی می‌شود که کارش بالا بردن میزان روشنایی است. بهترین بخش ماجرا این است که تولید این پنل‌ها آسان‌تر است، بنابراین نرخ بازدهی تولید (تعداد پنل‌های سالم خروجی) بسیار بهتر از چیزی است که با فرمول RGB واقعی به دست می‌آید.

۲. فناوری QD-OLED (متعلق به سامسونگ):

در طرف دیگر شرکت سامسونگ قرار دارد که روشی بسیار متفاوت را نسبت به ال‌جی برای دست‌یابی به رنگ‌های RGB پیش گرفته است. این شرکت از QD-OLED (مخفف کانتوم دات اولد) استفاده می‌کند. این فناوری کار خود را با یک منبع نور ویژه از نوع OLED آبی آغاز می‌کند. اما به جای استفاده از فیلترهای رنگی، از «نقاط کوانتومی» (Quantum Dots) استفاده می‌کند؛ این نقاط در اصل ذرات ریز میکروسکوپی هستند که رنگ نور را از یک رنگ به رنگ دیگر تغییر می‌دهند و به این ترتیب رنگ‌های قرمز و سبز را خلق می‌کنند.

از آنجایی‌که در این ساختار فیلترهای رنگی حذف شده‌اند (چرا که فیلترها می‌توانند به شدت روشنایی ضربه بزنند)، گفته می‌شود QD-OLED در مقایسه با WOLED به سطوح روشنایی بالاتری دست می‌یابد بدون اینکه کنتراست تصویر را از دست بدهد. با این حال، ال‌جی نیز اخیراً با معرفی فناوری جدیدتر و چندلایه‌ای به نام Tandem WOLED که اکنون در جدیدترین تلویزیون‌های خود به کار می‌برد، هرگونه نگرانی بابت میزان روشنایی پنل‌های خود را برطرف کرده است.

منبع: Slashgear