آیا نسل زد در حال احیای گوشی‌های ساده است؟

بر اساس نظرسنجی مرکز تحقیقاتی پیو (Pew Research) در سال ۲۰۲۴، تقریباً نصف نوجوانان اعلام کرده‌اند که تقریباً همیشه آنلاین هستند. نسل آلفا (Alpha) نیز مانند نسل زد (Z) در دل اینترنت بزرگ خواهد شد. اگرچه بیشتر متولدین نسل هزاره (Millennials) بخش زیادی از دوران کودکیشان را بدون اینترنت و شبکه‌های اجتماعی گذراندند، اما نسل‌های جوان‌تر هرگز دنیایی بدون اینترنت را تجربه نکرده‌اند. با این حال، یک تغییر فرهنگی در حال رخ دادن است؛ چرا که نسل زد در مقیاس وسیعی در حال ترک شبکه‌های اجتماعی است و به شکل‌گیری روندی برای آفلاین شدن کمک می‌کند.

نسل زد بیش از پیش متوجه شده که مدت زمان نگاه کردن به صفحه نمایش (Screen Time) برای آن‌ها به یک مشکل تبدیل شده است و همین امر بخش بزرگی از یک روند گسترده‌تر به نام «سم‌زدایی دیجیتال» (Digital Detoxing) را تغذیه کرده است؛ فرآیندی که در آن افراد سعی می‌کنند زمان بیشتری را به صورت آفلاین بگذرانند، نه اینکه در چرخه بی‌انتهای اسکرول کردن مداوم — که به نماد عصر گوشی‌های هوشمند تبدیل شده — زندگی کنند. گوشی‌های ساده (Dumb phones) نقش کلیدی در این مسیر ایفا می‌کنند و اگرچه این بازار هنوز خاص و محدود است، اما انتظار می‌رود رشد کند. بر اساس گزارشی از موسسه Research and Markets، بازار گوشی‌های ساده (Feature phones) از ۳۹٫۱۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۴۹٫۶۶ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ خواهد رسید.

ترندهای شبکه‌های اجتماعی (در کمال تناقض) علاقه به گوشی‌های ساده‌تر را برانگیخته‌اند؛ از جمله کارزار «بازگرداندن بلک‌بری» و هشتگ bringbackflipphones# در تیک‌تاک. شرکت Light (سازنده گوشی Light Phone) به شبکه CNN اعلام کرده که در سه نسل از مدل‌های خود بیش از ۱۰۰ هزار کاربر دارد. شرکت سوئیسی Punkt که گوشی‌های لمسی و مینیمالیستی مانند MP02 4G را می‌سازد نیز به همین رسانه گفته که سالانه ۵۰ هزار دستگاه از محصولات خود را به فروش می‌رساند. شرکت HMD که در حال حاضر صاحب امتیاز برند نوکیا است، نوکیا ۳۲۱۰ محبوب دهه ۲۰۰۰ (دوران Y2K) را احیا کرده است. این شرکت به CNN گفت که بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳، فروش گوشی‌های تاشوی آن دو برابر شده است؛ موضوعی که بعداً آن را به ترند شدن هشتگ bringbackflipphones در تیک‌تاک نسبت داد.

ظهور فرهنگ نیوترو (Newtro) در عصر اقتصاد توجه

علاقه نسل زد به گوشی‌های ساده، بخشی از یک روند «فناوری رترو» (Retro tech) است که توسط نسلی از «بومیان دیجیتال» (Digital natives) شکل گرفته است. به‌تازگی حتی در بررسی‌های فنی به گوشی تاشوی مینیمالیستی جدیدی مانند Commodore Callback 8020 اشاره شده که نسل زد آن را بسیار خواهد پسندید؛ یک گوشی ساده که حس آنالوگ و زیبایی‌شناسی دهه ۲۰۰۰ را تداعی می‌کند؛ همان چیزی که بسیاری از کاربران نسل زد مشتاق آن هستند و یادآور زمانی است که فناوری تازه‌تر بود و به قیمت از دست رفتن ارتباطات انسانی یا سلامت روان تمام نمی‌شد.

این موضوع فراتر از گوشی‌های همراه است: نسل زد در حال خرید آی‌پدهای قدیمی و احیای هدفون‌های سیمی است و بخش بزرگی از جریان بازگشت صفحه‌های گرامافون و دستگاه‌های پخش صفحه را تشکیل می‌دهد. نوار کاست و واکمن‌های سونی در حال تجربه یک تجدید حیات هستند، در حالی‌که عکاسی آنالوگ و بزرگان این صنعت مانند کداک (Kodak) و پولاروید (Polaroid) در آستانه بازگشتی دوباره قرار دارند. زیبایی‌شناسی دهه ۲۰۰۰ (Y2K) به لطف علاقه مجدد نسل زد، در صدر دنیای مد قرار گرفته و حتی متولدین نسل هزاره را واداشته تا کمدهای قدیمی خود را بگردند. همه این‌ها بخشی از یک روند بزرگ‌تر به نام «نیوترو» (Newtro) است که ریشه در کره جنوبی دارد اما به دنیای غرب نیز سرایت کرده است. فرهنگ نیوترو به نوعی پادفرهنگ (جریان ضد فرهنگ) در برابر وضعیت موجود دنیای دیجیتال تبدیل شده است.

در زیر این سطح، مسئله‌ای فراتر از یک روند مد روز و سبک زندگی وجود دارد؛ موضوع بر سر پس گرفتن «هدفمندی و آگاهی» در عصر «اقتصاد توجه» (Attention economy) است. هیچ حس نوستالژیکی در هیچ‌یک از این موارد برای نسل زد وجود ندارد، زیرا آن‌ها در آن دوران زندگی نکرده‌اند. در عوض، آن‌ها در حال یافتن راه‌هایی هستند تا خود را از جمع‌آوری اطلاعات شخصی (Data harvesting) و الگوریتم‌های فوق‌العاده شخصی‌سازی‌شده رها کنند و از پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی که بی‌وقفه از توجه و تعامل کاربران پول درمی‌آورند و روزبه‌روز خطرناک‌تر بودن آن‌ها برای مخاطبان جوان‌تر اثبات می‌شود، فاصله بگیرند.

عصر طلایی اینترنت به پایان رسیده است!

در عصر هوش مصنوعی و نفوذ شبکه‌های اجتماعی به تمام ابعاد وب، عصر طلایی اینترنت مدت‌هاست که به پایان رسیده است. خود گوگل شاید آخرین میخ را بر تابوت این دوران زد، زمانی که اعلام کرد بزرگ‌ترین بازطراحی موتور جستجوی خود را در ۲۵ سال گذشته اجرا می‌کند و ظاهراً پذیرفت که مدل جستجویی که نزدیک به سه دهه می‌شناختیم به لطف هوش مصنوعی در حال نابودی است. کادر جستجوی کلاسیک و همیشگی این غول جستجو، یکی از آخرین بقایای اینترنتی است که بسیاری از افراد نسل زد حتی در زمان اوج آن به دنیا نیامده بودند تا تجربه‌اش کنند.

بسیاری از متولدین نسل هزاره که دوران کودکیشان عمدتاً پیش از پیدایش وب بود، اینترنتی را به یاد می‌آورند که حس نو بودن داشت؛ اینترنتی که به جای جایگزینی ارتباط، کشف و خلاقیت، آن‌ها را تقویت می‌کرد. نسل‌های جوان‌تر احتمالاً حس «آنمویا» (Anemoia – حس نوستالژی برای زمانی که شخص هرگز آن را تجربه نکرده است) را نسبت به اوایل دهه ۲۰۰۰ و مینیمالیسم دیجیتالی همراه آن تجربه می‌کنند. به نوعی، بازگشت به دنیای آنالوگ و گوشی‌های ساده، راهی برای آن‌هاست تا زندگی را بدون سبک زندگی «همیشه آنلاین» تجربه کنند.

اگرچه جوانان نسل زد ممکن است اکثریت کاربران گوشی‌های ساده را تشکیل دهند، اما گروه‌های دیگری مانند والدین نگران نیز به دنبال دور کردن فرزندان خود از گوشی‌های هوشمند و دستگاه‌های متصل به اینترنت هستند؛ چرا که مشخص‌تر شده است شبکه‌های اجتماعی طوری طراحی شده‌اند که اعتیادآور باشند. محدود کردن مواجهه با شبکه‌های اجتماعی تنها یکی از چند دلیلی است که باعث شده مردم گوشی‌های مینیمالیستی را انتخاب کرده و در نحوه تعامل خود با فناوری، هوشمندانه‌تر و هدفمندتر عمل کنند. به نظر می‌رسد فناوری مدرن همچنان عینک و لنزی را شکل می‌دهد که نسل زد از طریق آن به جهان و گذشته نگاه می‌کند و آن‌ها را سوق داده است تا به جای رها کردن کامل فناوری، رابطه‌ای آگاهانه‌تر و هدفمندتر با آن برقرار کنند.

منبع: Slashgear