اگر به سیمهای خطوط برق که اطراف خانه یا خیابان کشیده شدهاند نگاه کنید، ممکن است قطعات کوچک خاکستری رنگی شبیه وزنه را روی آنها ببینید. این قطعات را باید از توپهای نارنجی رنگ یا فنرهای فلزی که معمولاً روی خطوط نصب میشود، متمایز کرد. اما کاربرد این وزنهها روی خطوط برق چیست؟! با اِروتِک همراه باشید.
این وزنهها در واقع جاذبهای ارتعاش (vibration dampers) هستند و هدفشان کمک به حفظ عملکرد ایمن و قابلاعتماد شبکه برق است.
چرا این وزنهها نصب میشوند؟
وقتی باد به خطوط برق فشار وارد میکند، باعث ارتعاش سریع کابلها میشود. این ارتعاشها به مرور زمان میتوانند فلز سازنده خطوط را تضعیف کنند و باعث شل شدن اتصالات یا حتی خرابی کابلها شوند. وزنهها (جاذبهای ارتعاش) با استفاده از جرم خود به جذب و دفع این ارتعاشها کمک میکنند تا احتمال آسیب در طول زمان کاهش یابد.
انواع جاذبهای ارتعاش
یکی از رایجترین انواع این ابزارها جاذب استاکبریج (Stockbridge damper) است. این نوع شامل دو وزنه فلزی متصل به یک کابل کوتاه و قابل انعطاف است که مستقیم به سیم برق بسته میشود. انعطاف کابل (که به آن «مسنجر» گفته میشود) اجازه میدهد وزنهها در جهت مخالف ارتعاش حرکت کنند و انرژی ارتعاشی را جذب کنند.
طراحیهای امروزی بر اساس همین مفهوم تقویت شدهاند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- وزنههایی با جنس یا وزن متفاوت برای جذب طیفهای متفاوت ارتعاش
- پوششهای مقاوم در برابر خوردگی
- سطوح گردتر یا صافتر وزنهها که عملکرد بهتر در شرایط سخت دارند
هدف همهٔ این تغییرات این است که آسیبدیدگی خطوط تا حد ممکن کاهش یابد.
چیدمان وزنهها روی خطوط
شرکتهای برق معمولاً این جاذبها را در فواصل مشخص بین دکلها یا پایهها نصب میکنند. فاصلهٔ نصب به عواملی مانند اندازهٔ هادی، طول دهانه بین دکلها و شرایط باد بستگی دارد. گاهی اوقات در برخی سیستمها از نوع دیگری به نام spacer damper نیز استفاده میشود؛ این قطعه به صورت مثلث یا مربع طراحی شده و از برخورد سیمها به هم هنگام نوسان جلوگیری میکند.
منبع: Slashgear
