یک مطالعه جدید نشان میدهد افرادی که بیش از ۱۰۰ سال عمر میکنند، ممکن است «ردپای» متابولیک منحصربهفردی در خون خود داشته باشند که با الگوهای معمول پیری متفاوت است. اما دقیقاً چه چیزی به برخی افراد اجازه میدهد در عین حفظ سلامت کامل، بیش از یک قرن زندگی کنند؟
دانشمندان از دیرباز میدانستند که طول عمر استثنایی تحت تأثیر ترکیبی از ژنتیک و سبک زندگی است؛ از رژیمهای غذایی غنی از گیاهان و فعالیت بدنی مادامالعمر گرفته تا پیوندهای اجتماعی قوی. اما فراتر از این عادتهای مشهود، محققان بهطور فزایندهای در جستجوی نشانههای بیولوژیکی پنهانی هستند که میتواند توضیح دهد چرا برخی از بدنها دههها بیشتر از دیگران در برابر آثار معمول پیری مقاومت میکنند.
اکنون، محققان دانشکده پزشکی «چوبانیان و آوِدیسیان» در دانشگاه بوستون، یک پروفایل متابولیک متمایز را در افراد صدساله شناسایی کردهاند که به نظر میرسد آنها را بهطور کلی از روند پیری طبیعی متمایز میکند. خون این افراد حاوی سطوح غیرمعمولی بالایی از برخی اسیدهای صفراوی اولیه و ثانویه، همراه با حفظ سطح چندین استروئید بود؛ الگوهایی که با خطر کمتر مرگومیر مرتبط هستند و بهندرت در جمعیتهای سالمند جوانتر دیده میشوند. این یافتهها نشان میدهند افرادی که به طول عمر مفرط دست مییابند، ممکن است یک مسیر بیولوژیکی منحصربهفرد را دنبال کنند؛ امری که بینش جدیدی را درباره شیمیِ پیریِ سالم ارائه میدهد.
ترکیبات شیمیایی خون، نویدبخش یک روند پیری غیرمعمول
دکتر استفانو مونتی (Stefano Monti)، نویسنده مسئول این مقاله و استاد پزشکی این دانشکده توضیح میدهد:
مطالعه ما به ردپای شیمیایی قابل اندازهگیری در خون اشاره دارد که با زندگی بسیار طولانی و سالم مرتبط است. اگر بتوانیم این ردپاها را درک کنیم، ممکن است مسیرهای بیولوژیکی را شناسایی کنیم که میتوانند به محافظت از افراد در برابر زوال ناشی از افزایش سن کمک کنند.
آزمایش روی افراد صدساله در میان نسلها
محققان نمونههای خون ۲۱۳ نفر (شامل ۷۰ فرد صدساله، فرزندان آنها و افراد همسن به عنوان گروه کنترل) را که بخشی از «مطالعه صدسالههای نیوانگلند» بودند، مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. این مطالعه که به سرپرستی دکتر توماس پرلز (Thomas Perls)، استاد پزشکی این دانشکده انجام میشود، یکی از بزرگترین مطالعات آمریکای شمالی روی افراد دارای طول عمر استثنایی است. آنها با استفاده از یک آزمایش متابولومیک غیرهدفمند، حدود ۱۴۹۵ مولکول کوچک را در سرم خون اندازهگیری کردند.
آنها سطح متابولیتها را میان افراد صدساله، فرزندانشان و گروه کنترل مقایسه کردند و سپس به بررسی این موضوع پرداختند که کدام متابولیتها با افزایش سن تقویمی تغییر میکنند. آنها همچنین نتایج خود را با چهار مطالعه متابولومیک دیگر (که برخی شامل افراد طولانیعمر بودند و برخی نبودند) مقایسه کردند تا سیگنالهایی را که بهطور مداوم تکرار میشدند، شناسایی کنند. در مرحله بعد، آنها بررسی کردند که کدام متابولیتهای فردی یا گروههای متابولیتی با مدت زمان زنده ماندن شرکتکنندگان پس از خونگیری مرتبط هستند (تحلیل بقا).
در نهایت، آنها مدلی به نام «ساعت متابولومیک» ساختند تا سن بیولوژیکی را بر اساس سطح متابولیتها تخمین بزنند و آزمایش کردند که آیا بیولوژیکی جوانتر یا پیرتر بودن از سن تقویمی افراد، با میزان بقای آنها ارتباطی دارد یا خیر.
مسیرهای متابولیک، اهداف درمانی جدید میشوند
به گفته محققان، این متابولیتها و الگوهای گستردهتر در نهایت میتوانند به عنوان نشانگرهای زیستی (Biomarkers) برای تخمین سن بیولوژیکی، شناسایی افراد در معرض خطر بالا یا پایین زوال ناشی از پیری، یا ردیابی چگونگی پاسخ بدن یک فرد به تغییرات سبک زندگی یا داروهای طراحیشده برای حمایت از پیری سالمتر عمل کنند. آنها میگویند چندین مسیر (اسیدهای صفراوی، مسیرهای مرتبط با NAD، متابولیتهای باکتریایی روده، مارکرهای استرس اکسیداتیو و برخی استروئیدها) شایسته بررسی دقیقتر به عنوان اهداف احتمالی آینده برای درمانها یا رویکردهای تغذیهای هستند.
مونتی در پایان میافزاید:
ما امیدواریم این مطالعه به نشان دادن علائم متابولیک قابل اندازهگیری از پیری سالم کمک کند که بتوان آنها را ردیابی و هدف قرار داد. با این حال، طراحی مقطعی این مطالعه به این معنی است که ما هنوز نمیتوانیم علت و معلول را تعیین کنیم و این یافتهها نیاز به اعتبارسنجی در جمعیتهای بزرگتر و متنوعتر دارند. در نهایت، هدف ما تبدیل این بینشها به آزمایشها و مداخلات ایمنی است که به مردم کمک کند برای مدت طولانیتری سالمتر و فعالتر بمانند.
منبع: Scitechdaily
