گیمینگ روی کامپیوتر (PC) از دیرباز پلتفرم آزادی مطلق بوده است. برخلاف کنسولها که تنوع سختافزاری کمی دارند، سیستمعامل و زیستبوم آنها بسته است و گرافیکشان محدود میشود، کامپیوتر به شما اجازه میدهد بازیها را روی هر سیستمعاملی، از هر فروشگاهی (از جمله شبیهسازها) و با قدرتمندترین سیستم روی بالاترین تنظیمات گرافیکی، یا یک لپتاپ ارزانقیمت متناسب با بودجهتان اجرا کنید. اما گیمینگ PC دیگر مانند دوران طلایی خود نیست. اگر وسوسه شدهاید که کنسول خود را به امید آن آزادی مطلق رها کنید، عواملی وجود دارند که ممکن است شما را به فکر فرو ببرند.
برای رعایت انصاف، گیمینگ PC در برخی زمینهها طی مدت اخیر بهتر شده است. استیم ماشین (حتی اگر گران باشد) و سیستمعامل SteamOS بهطور کلی پای گیمینگ PC را به اتاق نشیمن باز کردهاند و اندروید نیز روز به روز در اجرای بازیهای PC بهتر میشود. اگر سختافزار لازم را ندارید یا توان مالی خرید آن را ندارید، میتوانید با هزینه اشتراک ماهانهای در حد نتفلیکس، بازیها را استریم کنید. اما فقط آگاه باشید که خرید یک کامپیوتر گیمینگ در سال ۲۰۲۶ به دلایل زیر شرایط را علیه شما رقم خواهد زد. برای بررسی مهمترین دلایل برای نخریدن کامپیوتر گیمینگ در سال ۲۰۲۶ با اِروتِک همراه باشید.
۱. هزینه
این موضوع برای هر کسی که با دنیای کامپیوترهای رومیزی آشناست غافلگیرکننده نیست، اما صرفاً جهت یادآوری: به لطف کمبود جهانی حافظه RAM، قیمتها در حال حاضر به طرز دیوانهواری سرسامآور شدهاند. نمودارهای روند قیمت سایت PC Part Picker همهچیز را نشان میدهند. یک SSD SATA با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت که در اوایل سال ۲۰۲۵ حدود ۲۵ دلار قیمت داشت، اکنون بهطور متوسط ۷۵ دلار هزینه دارد؛ یک NVMe با همان ظرفیت که زمانی ۲۵ دلار بود، اکنون به آستانه ۱۰۰ دلار رسیده است. حافظه RAM هم تفاوتی ندارد. دو ماژول ۸ گیگابایتی DDR4 قبلاً بهطور متوسط ۵۰ دلار قیمت داشت و اکنون به بالای ۱۵۰ دلار رسیده است؛ دو ماژول ۱۶ گیگابایتی DDR5 از متوسط زیر ۱۰۰ دلار به بیش از ۴۰۰ دلار افزایش یافته که رشد بیش از چهار برابری را نشان میدهد. کارتهای گرافیک نیز در برخی موارد رو به افزایش هستند. به یاد داشته باشید که اینها میانگین قیمتها هستند و سقف گرانی در هر مورد میتواند بسیار بالاتر باشد.
انگار این وضعیت به اندازه کافی بد نبود، نظر کارشناسان نشان میدهد که ما دستکم تا سال ۲۰۲۷ — و احتمالاً بیشتر — در این بحران گیر خواهیم کرد و قیمتها میتواند حتی عجیبتر از این شود. بدون شک این بدترین زمان ممکن برای خرید یک کامپیوتر گیمینگ است. البته منصفانه بگوییم، این مسئله کل صنعت را درگیر کرده و PS5 و نینتندو سوییچ ۲ نیز دچار افزایش قیمت شدهاند، اما کنسولها هنوز (به طور کلی) ارزانتر از کامپیوترهای همرده خود هستند.
از آنجاییکه فضای ذخیرهسازی و حافظه رم بخشهای جداییناپذیر هر کامپیوتر گیمینگ هستند — و با توجه به اینکه حجم نصب بازیهای بزرگ AAA اخیراً به راحتی از ۱۰۰ گیگابایت عبور میکند و همین عناوین رم ۱۶ گیگابایت را به حداقل استاندارد تبدیل کردهاند — هنگام پرداخت فاکتور نهایی برای خرید فضای کافی و رم مناسب، حساب بانکیتان سنگین آسیب خواهد دید.
۲. پایان بازیهای انحصاری PS
انحصاریهای پلی استیشن سالها یکی از جاذبههای اصلی این پلتفرم بودند؛ بازیهای باکیفیتی که در هیچ جای دیگری نمیشد آنها را تجربه کرد. سپس در دهه ۲۰۲۰ شرایط تغییر کرد. سونی احتمالاً در درون خود پذیرفت که طیف وسیعی از پیسیگیمرها وجود دارند که حتی اگر یک PS5 رایگان هم به آنها بدهید روی کنسول بازی نمیکنند؛ بنابراین شروع به عرضه تدریجی جدیدترین انحصاریهای خود به صورت پورتهای نیتیو PC کرد، از جمله شاهکارهایی مانند «God of War»، «The Last of Us: Part Two» و «Spider-Man 2». برای پیسیگیمرها این اتفاق فوقالعاده بود؛ حالا میتوانستید عملاً همهچیز را (با فرض شبیهسازی عناوین نینتندو) تنها با یک دستگاه بازی کنید. متاسفانه آن دوران به پایان رسیده است.
در ماه مارس ۲۰۲۶ به ناگاه و دور از انتظار، پورت PC بازی مورد انتظار «Ghost of Yotei» لغو شد. این اتفاق زمانی از یک نشانه نگرانکننده به یک واقعیت تلخ تبدیل شد که جیسون شرایر از بلومبرگ این خبر را فاش کرد: عرضه انحصاریهای بزرگ PS روی PC متوقف شده است. عناوین بزرگ آتی که منتظرشان بودیم، مانند «Saros»، احتمالاً هرگز پاشان به PC باز نخواهد شد. تنها تعداد اندکی از بازیها مانند «Kena: Scars of Kosmora» همچنان عرضه خواهند شد. نیازی به گفتن نیست که تا زمانی که دوام داشت خوب بود، اما این مسئله میتواند دلیلی باشد که اگر چشمتان به دنبال پلیاستیشن است، از خرید کامپیوتر گیمینگ منصرف شوید.
با این وجود، آرشیو به شدت عظیمی از بازیها روی PC وجود دارد؛ فقط بیش از ۲۴,۰۰۰ بازی روی استیم قرار دارد. برخی عناوین مستقل (Indie) «انحصاری» هستند و برای پلیاستیشن یا نینتندو عرضه نمیشوند. تصورش آسان است که اکثر مردم میتوانند بدون بازی کردن چند دوجین انحصاری PS هم به زندگی ادامه دهند. با این حال، این ضربه بزرگی برای کسانی بود که از انحصاریهای PS روی PC لذت میبردند و اگر فکر میکردید با یک تیر دو نشان میزنید، ممکن است روی تصمیم شما تاثیر بگذارد.
۳. بهینهسازی روزافزون و ضعیف بازیها
اگرچه کنسولها نیز از بازیهای بد بهینهشده در امان نیستند، اما کموبیش یک تجربه قابل بازی را تضمین میکنند. طبق تجربه، تقریباً هر بازیای که روی تلویزیون 4K خود اجرا کنید، بدون نیاز به دست زدن به تنظیمات گرافیکی، حداقل با نرخ ۳۰ فریم بر ثانیه اجرا میشود. اما در مورد PC نمیتوان چنین حرفی زد. بهینهسازی بازیهای PC مدتهاست که یک مشکل بوده، اما به نظر میرسد در سالهای اخیر به سطح عجیبی تنزل یافته است.
این روزها عرضه یک بازی به صورت خراب و غیرقابلبازی آنقدر عادی شده است که بازیهایی که در روز اول خوب اجرا میشوند جلب توجه میکنند. ما عناوین بزرگ AAA مانند «The Callisto Protocol»، «Star Wars Jedi: Survivor»، «Metal Gear Solid Delta» و «Mafia: The Old Country» را دیدهایم که برای اجرا به ابرکامپیوتر نیاز داشتند و تازه همان موقع هم عملکردشان فاجعهبار بود. بازی «Borderlands 4» در سال ۲۰۲۵ نمونه بارز این پدیده است؛ بازی با وجود داشتن سبک گرافیکی سلشید و کاراکترهای کارتونی (و نه تلاش برای واقعگرایی افراطی)، به دلیل بهینهسازی ضعیف، میانگین نظرات «Mixed» را در استیم دریافت کرد.
اگر امید به یک پایان خوش دارید، نداشته باشید. این روند در سال ۲۰۲۶ هم تغییری نکرده است؛ شرکتهای بازیسازی در عرضه بازیها عجله میکنند و برای کارکردن آنها شدیداً به تکنولوژیهای ارتقای تصویر هوش مصنوعی (AI upscaling) به عنوان وصله و پینه متوسل میشوند. انتشار بازیهای بزرگی مانند «007: First Light» و بازی آتی «Gears of War E-Day» در ازای عملکردی غیرقابلقبول، سختافزارهای بسیار سنگینی را طلب میکنند. پیش از بحران قیمت رم نیز این مشکل وجود داشت که فردی با یک سیستم گیمینگ بهظاهر قدرتمند برای اجرای خوب یک بازی مدرن به چالش برمیخورد، اما حالا با قیمتهای فضایی، این مشکل دوچندان شده است. و کارهای محدودی وجود دارد که بتوانید از سمت خودتان برای بهبود عملکرد بازی انجام دهید.
۴. سیستمهای ضدتقلب و DRM به شدت تهاجمیتر
اگر بازیهای آنلاین رقابتی انجام میدهید، احتمالاً آن بازی نرمافزار ضدتقلب (Anti-cheat) در سطح هسته (Kernel-level) را روی سیستم شما نصب کرده است. هسته (کرنل) بخش اصلی سیستمعامل رایانه شماست که با سختافزار ارتباط برقرار میکند. چنین سیستم ضدتقلبی کلکهای نرمافزاری متقلبان را در آن سطح رهگیری میکند؛ این بدان معناست که شما به سازندگان ضدتقلب سطح بسیار ترسناکی از دسترسی و کنترل روی دستگاهی میدهید که احتمالاً مهمترین حسابهای کاربری و حساسترین دادههای شخصیتان روی آن قرار دارد. با توجه به سابقه صنعت فناوری در نقض حریم خصوصی کاربران، نگران بودن از ضدتقلبهای سطح هسته اصلاً بیدلیل نیست.
اما حتی اگر هرگز بازی آنلاین انجام ندهید، راه دیگری وجود دارد که صنعت فناوری میتواند برخلاف میل شما به سیستمتان نفوذ کند: مدیریت حقوق دیجیتال (DRM). سیستم DRM مدتهاست که میان جامعه پیسیگیمرها منفور بوده است، زیرا میتواند عملکرد بازی را خراب کند و شما را مجبور به بازی بهصورت تماماً آنلاین کند. با این حال، DRM ممکن است بهزودی تهاجمیتر هم بشود. هکرهای بازی اخیراً کشف کردهاند که چگونه میتوان DRM بازی را با تضعیف زیرساخت آن دور زد. بدون وارد شدن به جزئیات فنی، هکرها از مجازیسازی مبتنی بر هایپروایزر (Hypervisor) برای دور زدن DRMهای متداول استفاده میکنند تا بازیهایی را که قبلاً کرک کردنشان غیرممکن بود، به صورت غیرقانونی اجرا کنند. برای مقابله با این موضوع، شرکتهای سازنده DRM ممکن است بهزودی برای جلوگیری از دزدی همهجانبه، خود را بیشتر در عمق PC شما فرو ببرند و از روش سطح هسته سیستمهای ضدتقلب الگوبرداری کنند.
در همین حال، دارندگان کنسولها عموماً نگران هیچیک از موارد فوق نیستند، زیرا کنسولها کاربران را در معرض نرمافزارهای سطح هسته شخص ثالث مشابه PC قرار نمیدهند. مگر اینکه بخواهید از کامپیوتر گیمینگ خود منحصراً برای بازی استفاده کنید و نه هیچ کار دیگری، در غیر این صورت این مسئله همیشه مانند شمشیر داموکلس بالای سر شما معلق خواهد بود.
۵. ویندوز ۱۱
در میان کاربران ویندوز، ویندوز ۱۱ اگر بخواهیم منصفانه بگوییم … کاملاً نامحبوب است و باعث شده برخی به دلیل پایان پشتیبانی از ویندوز ۱۰ محبوب، کلاً به پلتفرمهای دیگر مهاجرت کنند. ما میتوانیم دلایل بیشماری برای این موضوع بیاوریم: تبلیغات را درست داخل رابط کاربری قرار میدهد؛ ویژگیهای به شدت نامحبوبی مانند Recall را تحمیل میکند؛ و دارای بستهای از آپدیتهای خراب و باگهایی بوده که برخی از آنها رسماً سختافزار کاربران را از کار انداختهاند. از آنجا که ویندوز قلب گیمینگ PC است، شما عملاً مجبور به استفاده از آن هستید.
حتی اگر آن مشکلات را کنار بگذاریم، مسائل تمرکزیافته بر گیمینگ وجود دارند که ممکن است چهره زشت خود را نشان دهند. این واقعیت وجود دارد که تجربه نیتیو «تمامصفحه» ویندوز با محوریت کنترلر هنوز به نظر من نیمپخته است؛ ویندوز تأخیر صدای فاجعهباری دارد؛ مشکلات مزمن عملکرد در پردازش شیدرها (Shader compilation) وجود دارد؛ آپدیتهای باگدار مختلف در طول سالها مشکلاتی ایجاد کردهاند (مانند آپدیتی که در سال ۲۰۲۴ قابلیت HDR را خراب کرد)؛ و بهطور کلی، ویندوز به عنوان یک سیستمعامل سنگین و پُر از فایلهای زائد (Bloatware) است و منابع سیستم را از بازیهای شما میدزدد.
البته گیمینگ روی لینوکس — جایی که بازیهای ویندوز را ترجمه کرده و آنها را به روانی روی سیستم لینوکس اجرا میکنید — مسیر زیادی را پیموده است. من سالهاست که از لینوکس برای بازی استفاده میکنم و تعداد بازیهایی که اجرا نشدهاند به تعداد اصابع یک دست هم نمیرسد. حتی عملکرد بازیها در برخی موارد ممکن است بهتر هم باشد. اما گیمینگ روی لینوکس با یک هشدار بزرگ همراه است که برای اکثر افراد غیرقابلقبول است: بازیهای آنلاین رقابتی که از ضدتقلب استفاده میکنند معمولاً غیرقابلبازی هستند. وبسایت «?Are We Anti-Cheat Yet» بازیهای زیادی را مستند کرده که به ضدتقلب نیاز دارند (از جمله عناوین بزرگی مانند فورتنایت) و روی سیستمهای لینوکس یا کار نمیکنند یا رسماً مسدود شدهاند. خلاصه کلام اینکه، شما یا باید یک سیستمعامل شدیداً پرمشکل را تحمل کنید، یا به لینوکس مهاجرت کرده و دسترسی به برخی از بازیهای آنلاین خود را از دست بدهید — شاید هرگز روزی را نبینیم که لینوکس بتواند تمام عناوین دارای ضدتقلب را اجرا کند.
منبع: Slashgear
