همیشه خسته هستید؟ ممکن است مشکل از نحوه تنفس شما باشد!

پژوهشگران یک مشکل تنفسی پنهان را کشف کرده‌اند که احتمالاً علائم را در افراد مبتلا به سندرم خستگی مزمن (Chronic Fatigue Syndrome) تشدید می‌کند.

سندرم خستگی مزمن اغلب باعث می‌شود افراد احساس خستگی عمیق و مه مغزی (mental fog) داشته باشند، و معمولاً علائم پس از تلاش ذهنی یا فیزیکی شدیدتر می‌شوند؛ واکنشی که به عنوان بی‌حالی پس از فعالیت (post-exertional malaise) شناخته می‌شود. محققانی که در حال بررسی تنگی نفس در افراد مبتلا به خستگی مزمن بودند، اکنون دریافته‌اند که بسیاری از آن‌ها مستعد تنفس ناکارآمد هستند. این الگوی تنفسی غیرطبیعی ممکن است با دیس‌اوتونومی مرتبط باشد؛ وضعیتی که شامل اختلال در سیگنال‌های عصبی تنظیم‌کننده رگ‌های خونی و عضلات است. تمرکز درمان بر روی این اختلالات تنفسی می‌تواند به کاهش برخی از دشوارترین علائم این وضعیت کمک کند.

دکتر بنجامین ناتلسون (Dr. Benjamin Natelson) از دانشکده پزشکی آیکان، نویسنده ارشد این مقاله در مجله فرانتیرز این مدیسین (Frontiers in Medicine)، گفت:

نزدیک به نیمی از افراد مبتلا به خستگی مزمن که ما بررسی کردیم، نوعی اختلال تنفسی داشتند – یک مشکل کاملاً نادیده گرفته شده که احتمالاً در بدتر کردن علائم نقش دارد. شناسایی این ناهنجاری‌ها محققان را به سمت استراتژی‌های جدیدی برای درمان آن‌ها هدایت خواهد کرد، با هدف نهایی کاهش علائم.

آسان نفس بکشید!

برای بررسی این ارتباط، محققان ۵۷ فرد مبتلا به سندرم خستگی مزمن را به همراه ۲۵ داوطلب سالم با سن و سطح فعالیت مشابه مورد مطالعه قرار دادند. شرکت‌کنندگان در طول دو روز متوالی در آزمون‌های ورزشی قلبی ریوی شرکت کردند. در طول این آزمایش‌ها، تیم محققان ضربان قلب، فشار خون، کارایی جذب اکسیژن، سطح اکسیژن خون و تلاشی که برای تنفس لازم بود را پایش کردند. نرخ تنفس و الگوهای تنفسی نیز برای شناسایی نشانه‌های هایپرونتیلاسیون (تنفس سریع و عمیق غیرطبیعی) و تنفس ناکارآمد ثبت شد.

اگرچه تنفس ناکارآمد معمولاً با آسم مرتبط است، اما می‌تواند به دلایل زیادی ایجاد شود. این وضعیت ممکن است شامل آه کشیدن‌های عمیق مکرر در حین تنفس عادی، تنفس بیش از حد سریع، بازدم قدرتمند با استفاده از شکم، تنفس متمرکز بر قفسه سینه که دیافراگم را به طور کامل درگیر نمی‌کند، یا ناهماهنگی ضعیف بین قفسه سینه و شکم باشد. هنگامی‌که این هماهنگی از بین می‌رود، ماهیچه‌های درگیر در تنفس دیگر به طور مؤثر با هم کار نمی‌کنند.

دکتر دونا مانچینی (Dr. Donna Mancini) از دانشکده پزشکی آیکان، نویسنده اول این مقاله، اظهار داشت:

اگرچه ما علائم ناشی از هایپرونتیلاسیون را می‌دانیم، اما هنوز مطمئن نیستیم که چه علائمی ممکن است با تنفس ناکارآمد بدتر شوند. اما مطمئن هستیم که بیماران می‌توانند بدون اطلاع از آن، تنفس ناکارآمد داشته باشند. تنفس ناکارآمد می‌تواند حتی در حالت استراحت رخ دهد.

نفس خود را پیدا کنید!

محققان دریافتند که افراد مبتلا به خستگی مزمن تقریباً به همان میزان گروه کنترل اکسیژن جذب می‌کردند، به این معنی که حداکثر مقادیر VO₂ max آن‌ها مشابه بود. با این حال، ۷۱٪ از مبتلایان به خستگی مزمن نشانه‌هایی از ناهنجاری‌های تنفسی از جمله هایپرونتیلاسیون، تنفس ناکارآمد، یا هر دو را نشان دادند.

تقریباً نیمی از شرکت‌کنندگان مبتلا به خستگی مزمن در طول آزمایش الگوی تنفسی نامنظم نشان دادند، در مقایسه با تنها چهار نفر در گروه کنترل! حدود یک سوم از گروه خستگی مزمن دچار هایپرونتیلاسیون شدند، در حالی‌که فقط یک شرکت‌کننده کنترل این وضعیت را داشت. نُه نفر از مبتلایان به خستگی مزمن به‌طور همزمان هم هایپرونتیلاسیون و هم تنفس ناکارآمد را تجربه کردند؛ ترکیبی که در هیچ یک از افراد گروه کنترل مشاهده نشد.

هر دو وضعیت تنفس ناکارآمد و هایپرونتیلاسیون می‌توانند علائمی را ایجاد کنند که شباهت زیادی به خستگی مزمن دارند، مانند سرگیجه، مشکل در تمرکز، تنگی نفس و فرسودگی. هنگامی‌که این شرایط با هم رخ می‌دهند، می‌توانند منجر به تپش قلب، درد قفسه سینه، خستگی و (به‌طور غیرقابل تعجب) اضطراب شوند. به گفته محققان، این مشکلات تنفسی ممکن است علائم خستگی مزمن را تشدید کنند یا حتی نقش مستقیمی در بی‌حالی پس از فعالیت داشته باشند.

مانچینی گفت:

احتمالاً دیس‌اوتونومی می‌تواند تنفس سریع‌تر و نامنظم را تحریک کند. به خوبی شناخته شده است که بیماران مبتلا به سندرم خستگی مزمن اغلب دچار دیس‌اوتونومی به شکل عدم تحمل وضعیتی ارتواستاتیک (orthostatic intolerance) هستند، به این معنی که وقتی در حالت ایستاده و بدون حرکت هستند، حالشان بدتر می‌شود. این وضعیت ضربان قلب را بالا می‌برد و منجر به هایپرونتیلاسیون می‌شود.

فیزیوتراپی ریوی؟

این یافته‌ها نشان می‌دهد که بهبود الگوهای تنفسی می‌تواند به کاهش علائم برای برخی از افراد مبتلا به سندرم خستگی مزمن کمک کند. این تیم تحقیقاتی قصد دارد به مطالعه نحوه تعامل تنفس ناکارآمد و هایپرونتیلاسیون ادامه دهد. در حالی‌که مطالعات بیشتری قبل از گسترش درمان‌ها مورد نیاز است، دانشمندان در حال حاضر چندین رویکرد بالقوه را برای بهبود تنفس شناسایی کرده‌اند.

ناتلسون پیشنهاد کرد:

تمرینات تنفسی از طریق یوگا می‌تواند به طور بالقوه کمک کننده باشد، یا تمرینات فیزیکی ملایم که در آن‌ها کنترل تنفس مهم است، مانند شنا. یا بیوفیدبک، همراه با ارزیابی تنفس در حین تشویق به استفاده از تنفس ملایم و پیوسته. اگر بیمار دچار هایپرونتیلاسیون باشد، این وضعیت را می‌توان توسط دستگاهی که دی‌اکسید کربن بازدمی (CO₂ exhaled) را اندازه‌گیری می‌کند، مشاهده کرد. اگر این مقدار پایین باشد، بیمار می‌تواند برای افزایش آن به مقادیر عادی‌تر، عمق تنفس خود را کاهش دهد.

منبع: Scitechdaily