تلسکوپ هابل “کهکشان گمشده” درخشان با ستاره‌های نوزاد را آشکار کرد!

هابل «کهکشان گمشده (Lost Galaxy)» را به صورت یک مارپیچ پر جنب و جوش، سرشار از ستاره‌های نوزاد و ابرهای درخشان انرژی کیهانی، آشکار کرد. این تصویر تلسکوپ فضایی هابل، کهکشان مارپیچی NGC 4535 را برجسته می‌کند؛ یک سامانه‌ی وسیع از ستارگان که در فاصله‌ی حدود ۵۰ میلیون سال نوری از زمین، در صورت فلکی سنبله قرار دارد. در حالی‌که این فاصله بسیار فراتر از هر چیزی در کهکشان خودمان است، اما NGC 4535 را در محدوده‌ای قرار می‌دهد که اخترشناسان آن را «جهان نزدیک» می‌دانند. NGC 4535 لقب «کهکشان گمشده» را به دست آورده است، زیرا وقتی از طریق تلسکوپ‌های کوچک خانگی مشاهده می‌شود، بسیار کم‌نور به نظر می‌رسد و مطالعه‌ی آن از سطح زمین دشوار است.

تلسکوپ فضایی هابل ناسا به‌شکلی منحصر‌به‌فرد برای رصد کهکشان‌هایی مانند این مناسب است. آینه‌ی اصلی آن ۲.۴ متر عرض دارد و به آن اجازه می‌دهد نور بسیار بیشتری نسبت به ابزارهای کوچک‌تر جمع‌آوری کند. این قابلیت به هابل امکان می‌دهد تا اجرام کم‌نور را تشخیص داده و جزئیات دقیق، از جمله بازوهای مارپیچی گسترده‌ی کهکشان و نوار مرکزی آن – ناحیه‌ای متراکم و کشیده مملو از ستارگان که به شکل‌گیری ساختار کهکشان کمک می‌کند – را آشکار سازد.

خوشه‌های ستاره‌ای جوان و ابرهای گازی درخشان

یکی از چشمگیرترین ویژگی‌های این تصویر، فراوانی خوشه‌های ستاره‌ای جوان است که در طول بازوهای مارپیچی NGC 4535 پراکنده شده‌اند. خوشه‌های ستاره‌ای، گروه‌هایی از ستارگان هستند که به‌طور همزمان از یک ابر گاز و غبار تشکیل شده‌اند. بسیاری از این خوشه‌ها با رنگ آبی روشن می‌درخشند، که نشان می‌دهد ستارگان آن‌ها بسیار داغ و نسبتاً جوان هستند.

اطراف بسیاری از این ستارگان آبی، ابرهای صورتی درخشانی وجود دارند که به عنوان نواحی H II (اچ-دو) شناخته می‌شوند. این ابرها از گاز هیدروژنی ساخته شده‌اند که توسط تابش شدید ستارگان پرجرم نزدیک، انرژی‌دار شده است. هنگامی‌که این تابش گاز را گرم می‌کند، باعث درخشش ابرها می‌شود و آن‌ها را در فواصل وسیع قابل مشاهده می‌سازد. وجود نواحی H II، نشان‌دهنده‌ی شکل‌گیری فعال ستارگان است؛ به این معنی که ستارگان جدید هنوز در داخل کهکشان در حال متولد شدن هستند.

ستارگان پرجرم نقش دراماتیکی در شکل‌دهی محیط اطراف خود ایفا می‌کنند. آن‌ها فضای نزدیک را با تابش‌های پرانرژی پر کرده، بادهای ستاره‌ای قدرتمندی را به حرکت در می‌آورند که مواد اطراف را به بیرون می‌راند و در نهایت عمر خود را در رویدادهای انفجاری ابرنواختری به پایان می‌رسانند. هر یک از این فرآیندها گاز اطراف را به هم می‌زند و بازآرایی می‌کند و بر زمان و مکان تشکیل نسل بعدی ستارگان تأثیر می‌گذارد.

نقشه‌برداری از شکل‌گیری ستارگان در کهکشان‌های نزدیک

این تصویر همچنین از داده‌های یک تلاش بزرگ رصدی استفاده می‌کند که هدف آن فهرست‌بندی حدود ۵۰,۰۰۰ ناحیه H II در کهکشان‌های نزدیک است که ستارگان به‌طور فعال در آن‌ها در حال شکل‌گیری هستند. با مطالعه‌ی تعداد زیادی از این نواحی در کهکشان‌های مختلف، اخترشناسان می‌توانند چگونگی شکل‌گیری ستارگان را در طیف گسترده‌ای از محیط‌ها با یکدیگر مقایسه کنند.

NGC 4535 پیش از این در تصویری از هابل که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد نیز نمایش داده شده بود. هم آن تصویر قبلی و هم تصویر جدید شامل مشاهداتی از برنامه‌ی PHANGS هستند، که یک پروژه‌ی تحقیقاتی بزرگ متمرکز بر درک چگونگی تعامل ستارگان جوان با گاز سرد، یعنی مواد خام برای شکل‌گیری ستارگان آینده، است. جدیدترین تصویر، با ثبت درخشش شدید قرمز رنگ سحابی‌های اطراف ستارگان پرجرم در چند میلیون سال اول عمرشان، اطلاعات جدید و مهمی را اضافه می‌کند. این جزئیات افزوده شده به دانشمندان کمک می‌کند تا تصویر واضح‌تری از چگونگی تکامل کهکشان‌هایی مانند NGC 4535 در طول زمان بسازند.

منبع: Scitechdaily