شیشه‌بالابرهای برقی خودرو؛ تکنولوژی‌ای که بسیار قدیمی‌تر از تصور ماست!

شاید برایتان جالب باشد که بدانید سیستم‌های «هندلی» یا همان دستی برای بالا و پایین بردن شیشه‌ها، سال‌هاست که در اکثر کشورهای دنیا از رده خارج شده‌اند. آخرین شرکت بزرگی که بالاخره به‌طور کامل با دستگیره‌های دستی خداحافظی کرد، برند «جیپ» در اواخر سال ۲۰۲۴ بود. با این حال، هنوز هم در برخی مدل‌های اقتصادی یا وانت‌های ارزان‌قیمت در گوشه و کنار دنیا، شاهد بازگشت این سیستم‌های ساده و مکانیکی هستیم. اما قدمت واقعی این تکنولوژی جذاب و کاربردی چقدر است؟! برای بررسی تاریخچه شیشه‌بالابرهای برقی با اِروتِک همراه باشید.

شیشه‌ بالابرهای برقی ممکن است آپشنی مدرن به نظر برسند، اما در واقع از دهه ۱۹۲۰ وجود داشته‌اند؛ هرچند در شکلی بسیار ابتدایی. بخش «فلینت موتورز» (از زیرمجموعه‌های شرکت دورانت موتورز) در مدل‌های E-55 سال ۱۹۲۵ خود، از فشار سیال هیدرولیک برای بالا و پایین بردن «پنجره‌های خودکار» استفاده کرد. در طول دهه بعد، مهندسان با مدارهای هیدرولیک برای جابجایی صندلی‌ها و باز و بسته کردن سقف‌های کروک کلنجار رفتند که در نهایت منجر به سیستم‌های «هیدروالکتریک» شد؛ ترکیبی از پمپ‌های برقی و لوله‌های انتقال سیال.

اولین شیشه‌بالابرهای برقی کجا متولد شدند؟

برند «پکارد» (Packard) اولین شرکتی است که شیشه‌بالابرهای برقیِ واقعی را در سدان مدل ۱۹۴۱ خود معرفی کرد و آن را «بالابر هیدرولیک پنجره» نامید که توسط یک سیستم هیدروالکتریک کار می‌کرد. در صنعتی که رقابت در آن بر پایه «عقب نماندن از بقیه» است، فورد بلافاصله سیستم هیدرولیک مشابهی را در لیموزین‌های مدل ۱۹۴۱ خود به کار برد. یک سال بعد، جنرال موتورز نیز از یک پمپ هیدرولیک مرکزی برای سقف‌های کروک و سپس برای پنجره‌ها و صندلی‌های مدل‌های لوکس خود استفاده کرد.

وقتی راننده کلید را در این سیستم «هیدروالکتریک» می‌زد، سیال هیدرولیکِ تحت فشار از یک پمپ برقی مرکزی، از طریق شبکه‌ای از لوله‌ها به سیلندرهای داخل هر در منتقل می‌شد و شیشه را حرکت می‌داد. متاسفانه، سیستم‌های هیدرولیک بسیار بدقلق بودند. آن‌ها پیچیده بودند و نگهداری‌شان سخت بود؛ چون حجم زیادی از «لوله‌کشی» در سرتاسر خودرو پخش شده بود که اغلب منجر به نشت روغن می‌شد. این پیچیدگی باعث شد قیمت تمام شده بسیار بالا برود و به همین دلیل، این آپشن معمولاً فقط در خودروهای گران‌قیمت دیده می‌شد.

سرانجام در سال ۱۹۵۱، کرایسلر سیستمی را معرفی کرد که بسیاری آن را اولین سیستم «تمام‌الکتریکی» پنجره می‌دانند. آن‌ها تمام آن پمپ‌های نشت‌کننده و لوله‌های سیال را با موتورهای الکتریکی کوچک و مستقلی جایگزین کردند که شیشه را بالا و پایین می‌برد. جنرال موتورز، فورد و شورولت (در سال ۱۹۵۴) هم به سرعت نسخه‌های خودشان را معرفی کردند.

در دهه ۱۹۶۰، کادیلاک تصمیم گرفت شیشه‌بالابر برقی را به یک ویژگی استاندارد در سری «فلیتوود» خود تبدیل کند. در طول یک دهه، اکثر خودروسازان بزرگ از دستگیره‌های دستی قدیمی به سیستم‌های تمام‌الکتریکی کوچ کردند. با شروع قرن ۲۱، درب خودرو از یک پوسته خالی (که فقط چند قطعه پنجره و شاید یک بلندگو داشت) به یک «زیرسیستم الکترومکانیکی پیچیده» تبدیل شد که پر از قطعات الکترونیکی برای امکانات مختلف است؛ امکاناتی که متأسفانه هیچ‌کدام سیستم پشتیبانِ مکانیکی هم ندارند.

منبع: Slashgear